Inhorgenta 2026 – Edelstenen, parels en heel veel meer

In onze branche zijn er altijd een aantal (vak)beurzen waar je als goudsmid graag naartoe wilt, waar je bent geweest of waar je inmiddels kind aan huis bent. Aankomend weekend ga ik voor de tweede keer naar Inhorgenta in München, Duitsland.

Wat voor beurs is Inhorgenta?

Inhorgenta is een internationale vakbeurs voor de sieradenbranche en alles wat daarbij komt kijken. Het is een beurs die zich richt op professionals binnen het vak: goudsmeden, juweliers, graveurs, horlogemakers, ontwerpers en andere werkzame personen in onze branche. Verschillende onderdelen van het vak komen hier samen, van sieraden en materialen tot gereedschappen, presentaties en kennisdeling. Om even aan te duiden hoe groot het is: 6 grote hallen VOL met alles wat met deze branche te maken heeft.

Sieradenmerken en collecties

Een van die onderdelen is het segment (hoog en laag) waarin diverse sieradenmerken zich presenteren aan bezoekers die hun werk al verkopen of dit overwegen te gaan doen. Dit zijn vaak juweliers, maar ook goudsmeden die naast hun eigen werk andere merken voeren. Het is daarmee één van de vele facetten die Inhorgenta tot zo’n brede en veelzijdige beurs maken.

Gereedschappen, machines en investeringen

Daarnaast is er een hele hal met aanbieders van gereedschappen, machines en fournituren. Merken zoals Badeco, GRS, Jura Tools, Hatho en Komet zijn daar vertegenwoordigd. Het is altijd fijn om daar rond te lopen, producten te bekijken en te zien of er nieuwe ontwikkelingen zijn of gereedschappen waarvan je niet wist dat je ze eigenlijk ‘moet’ hebben. Want goudsmeden is een waanzinnig ambacht, maar zonder goed gereedschap ben je nergens. En soms wil je dingen gewoon even proberen, voelen en ervaren voordat je opnieuw een investering doet in je gereedschapsinventaris.

Presentatie en uitstraling

Ook zijn er diverse aanbieders van verpakkings- en presentatiematerialen. Denk aan labels aan sieraden in de winkel, prijsblokjes en complete etalagematerialen, tot aan sieradendoosjes voor het moment waarop een klant zijn, haar of hun sieraad komt ophalen. Ook hier geldt: goudsmeden is een prachtig ambacht, maar presentatie, huisstijl en uitstraling zijn van enorme waarde. Zelf doe ik al een aantal jaar fijne zaken met Dahlinger. Een mooi Duits bedrijf, met in Nederland een prettig zakelijk contact en ik bestel er mijn sieradendoosjes, tassen en etaleermateriaal. Maar ook binnen deze categorie zijn er voortdurend ontwikkelingen: nieuwe kleuren, materialen, combinaties en mogelijkheden. Juist daarom vind ik het zo prettig om dit in het echt te bekijken. Bestellen uit een catalogus of online kan altijd, maar ik vind het belangrijk om het eerst gezien en ervaren te hebben. Ik kan mijn geld immers maar één keer uitgeven, en dat doe ik liever goed.

Lezingen en verdieping

En dan is er dit jaar iets wat tijdens mijn bezoek in 2022 volledig aan mij voorbij is gegaan: lezingen, gegeven door diverse sprekers en experts binnen de branche. De afgelopen weken heb ik me verdiept in het programma van Inhorgenta en de bijbehorende app gedownload (super handig en overzichtelijk). Ik hoop bij een aantal lezingen aanwezig te kunnen zijn, want er komen mooie en interessante onderwerpen voorbij. Zo wordt er een lezing gegeven door Helen Molesworth, curator bij het V&A Museum in Londen. Zij cureerde daar de Cartier-expositie en is de schrijfster van het boek Precious, dat, voor mij, een absolute must-have voor iedere liefhebber van edelstenen is. Haar lezing draagt de titel Cartier: an obsession with stones. Alleen die titel zegt eigenlijk al genoeg.

Daarnaast is er een lezing met de titel From the workbench to a global audience: making craftsmanship visible in the digital age, gegeven door Pablo Cimadevila. Ook hoop ik een lezing bij te wonen over vakmanschap en cultureel erfgoed, waarin het werk van Enzo Liverino centraal staat. Enzo Liverino is een gerenommeerd Italiaans meester-koraalsnijder en graveur (jaw-dropping: het werk, het verhaal en het vakmanschap). Deze lezing wordt gepresenteerd door Laura Astrologo Proché, die ik volg via Instagram en die het platform Journal de Bijoux runt. Zij deelt daar de meest bijzondere sieraden en verhalen. Laura schrijft ook voor diverse magazines, zoals Forbes Italie en Orafo Italiano.

Parels en edelstenen: de hoofdreden

Zo kan ik er nog wel een aantal noemen, maar waar ik natuurlijk voornamelijk voor naar Inhorgenta ga, is het inkopen van parels en edelstenen. Want werkelijk: een hele hal vol parels en edelstenen in alle soorten, maten, slijpvormen, kleuren en variaties. Dit is voor mij echt de hoofdreden om hierheen te gaan. Drie dagen lang ‘bling’ browsen. Edelstenen schuiven, knopen doorhakken of ik iets wel of niet ga doen (ik stel absoluut een budget voor mezelf), genieten van al het moois en zien waar ik mee thuis kom.

Selectie voor de Aurargent-collectie

Mijn focus ligt vooral op edelstenen die ik kan verwerken in de Aurargent-collectie. Edelstenen en parels die niet uitkomen op een bepaalde verkoopprijs omdat de verhouding met het zilver en de uren dan al snel zoek raakt. Ik kijk daarbij vooral naar bijzondere slijpvormen en bi-colour edelstenen en denk dan aan topaas, amethist en kwarts – en wie weet loop ik nog tegen een fijne verrassing aan.

Natuurlijk kan alles en kun je ook kostbaardere edelstenen in zilver verwerken, maar uit ervaring weet ik dat dit vaak niet de voorkeur heeft. Zilver wordt nog steeds veel geassocieerd met ‘betaalbaar’, een term waar je op zichzelf al een interessante discussie over kunt voeren. Tegelijkertijd maak ik ook in zilver unieke, handgemaakte stukken, waarbij mijn ontwerpen beginnen rond de €500,-.

Inside Out: snoeren en pampels

Daarnaast wil ik kijken naar mooie edelsteen-snoeren en zogenaamde pampel-slijpsels voor de Inside Out collectie. Het aanbod op Inhorgenta is enorm en er zijn veel verschillende leveranciers. Natuurlijk ga ik even langs bij Alice Pearls, een van mijn Nederlandse pareleveranciers die ook dit jaar weer op Inhorgenta aanwezig is. Ook wil ik kijken bij GemHype, waar ik vaak mijn mooiste toermalijnen vandaan haal. Bij Adnan Gems ben ik de vorige keer goed geslaagd en ook het Antwerpse bedrijf Gem World staat op de beurs. Op Instagram zie ik daar altijd veel moois voorbijkomen.

Kijken, beleven en ervaren

Ook hier geldt weer: ik wil het zien, beleven en ervaren. Kijken hoe het licht speelt met de kleuren van een edelsteen of met de glans van een parel. Ik koop nooit edelstenen online. Ik moet ze in het echt zien. Edelstenen en parels zijn een cruciaal onderdeel van de sieraden die ik maak, zowel voor mijn collecties als voor opdrachten voor klanten. Zo mag ik bijvoorbeeld kijken of ik voor een dame een set witte gefacetteerde parels kan vinden die past bij een hanger die zij al heeft. En mag ik gaan zoeken naar een rond geslepen aqua-, blauw- of groenachtige edelsteen voor een Sirius-ring.

Jullie snappen dat ik ontzettend veel zin heb in deze beurs. Ik ga erheen met mijn lieve vriendin en collega Natalie Hoogeveen. Aankomende donderdag laat ik in ieder geval eerst mijn nagels doen, want ik zal zeker foto’s en filmpjes maken voor mijn socials en dan wil ik mooie handen en nagels hebben. Kijkt toch wat prettiger ;-). Ik hoop jullie op die manier een beetje mee te kunnen nemen in de wereld die Inhorgenta heet.

Liefs,
Sarah

Op zaterdag 16 & zondag 17 mei, van 11.00u tot 18.00u, bent u van harte welkom in Dieren tijdens Juwelen aan de IJssel. In een prachtig pand in een fijne omgeving laten 6 diverse sieradenontwerpers en goudsmeden hun werk zien.

Deelnemers 2026:

• Sarah Kobak
• Cecile van Eeden – www.cecilevaneeden.nl
• Maarten Vergsteeg – www.brech.nl
• Ralph Simon Bakker – www.ralphbakker.nl
• Hester Vonk-Noordegraaf – www.hestervonknoordegraaf.nl
• EVE (veronique Ribbers) – www.evesparkles.com

Binnenkort deel ik meer informatie over deze kleinschalige maar zeer fijne beurs. Kijk ook eens op www.juwelenaandeijssel.nl 

 

 

Zilver

Zilver is een edelmetaal dat vaak wordt gezien als het goedkopere alternatief voor goud. Dat klopt deels. Het is betaalbaarder en het werkt anders. Juist daardoor is het interessant.

Toen ik mij in 2007 inschreef bij de Kamer van Koophandel, had ik simpelweg geen budget om in goud te werken. Volgend jaar tik ik de twintig jaar als zelfstandig goudsmid aan. Als ik terugdenk aan het begin, zie ik vooral zilver. Heel veel zilver.

Mijn eerste collectie bestond volledig uit zilver. Dat was wat er toen binnen mijn bereik lag en het gaf mij de ruimte om te groeien en te leren. Die collectie ging alle kanten op: strakke lijnen, organische vormen, uitgesproken structuren en minimalistische ringen. Ik was aan het zoeken en aan het maken, aan het ontdekken waar mijn handen en mijn hoofd samenwerkten. Soms pakte het goed uit, soms totaal niet. Maar ik leerde er technisch enorm veel van.

Zilver verbergt weinig; wat je doet, zie je direct terug in het oppervlak. Tegelijkertijd geeft het ruimte om te experimenteren met textuur, met zwarten en met contrast. In die fase was het voor mij het ideale materiaal.

Van zilver naar goud

Later kwam er ruimte om met goud te werken. En eerlijk, die eerste gouden sieraden vond ik spannend. Het was een flinke investering en ik vroeg me serieus af of ze verkocht zouden worden. Dat gebeurde gelukkig wel. Daardoor ontstond er meer vertrouwen en bovendien meer ruimte om te investeren in goud en in bijzondere edelstenen. Mijn werk werd verfijnder en goud nam steeds vaker de basisrol in mijn collectie.

In die periode ontdekte ik hoe sterk de combinatie van zilver en goud kan zijn. Gezwart zilver waarop gouden granules er echt uit poppen. Een zilveren ring met een duidelijke structuur en een gouden zetting waardoor een edelsteen sterker naar voren komt. Dat contrast maakte het ontwerp.

Toch verschoof mijn focus uiteindelijk volledig naar goud. Dat ging geleidelijk en voelde logisch op dat moment. Zilver verdween naar de achtergrond.

De terugkeer van zilver – Aurargent

Maar een paar jaar geleden scrolde ik door oude foto’s van mijn werk en zag ik die zilver-goudcombinaties weer terug. En ik dacht: waarom ben ik hier eigenlijk mee gestopt? Ik zag opnieuw hoe sterk het contrast was en hoeveel karakter het zilver gaf aan een ontwerp. Dat wilde ik weer terug in mijn werk.

Ik besloot daarom opnieuw te beginnen met een aantal ringen. Ringen zijn mijn favoriete sieraad. Ik vind het heerlijk om ze te maken; ze zijn technisch uitdagend en tegelijk heel persoonlijk. Vanuit daar ontstond de Aurargent-collectie.

De naam Aurargent is een samenvoeging van aurum (goud) en argentum (zilver). De naam zegt precies wat het is: een combinatie van twee edelmetalen die elkaar versterken. In deze collectie krijgt zilver de basisrol, terwijl goud bewust wordt ingezet als accent: in een zetting, in granules of om een edelsteen sterker neer te zetten.

Aurargent is mijn bewuste terugkeer naar zilver en naar het werken met structuur en contrast. Elke ring wordt volledig met de hand gemaakt in mijn atelier in Beltrum. Soms kies ik voor een kostbaardere edelsteen omdat het ontwerp daarom vraagt. Niet om indruk te maken, maar omdat materiaal, vorm en draagcomfort samen moeten kloppen.

Juist in een tijd waarin de goudprijs stevig is gestegen, voelt zilver opnieuw relevant. Niet als vervanging van goud, maar als volwaardig edelmetaal met een eigen karakter. Aurargent bevindt zich daardoor in een andere prijscategorie dan mijn volledig gouden collecties, maar het zijn geen ‘goedkope’ ringen. Het blijven handgemaakte sieraden, stuk voor stuk uniek, ontworpen en vervaardigd met bijna twintig jaar vakmanschap, kennis en ervaring.

Elke ring ontstaat vanuit hetzelfde uitgangspunt als mijn andere collecties: aandacht voor materiaal, draagcomfort en de balans tussen vorm en edelsteen. Het verschil zit niet in kwaliteit, maar in materiaalkeuze en ontwerpvisie.

Zilver staat bij mij niet onder goud. Het staat ernaast.

Edelsteenkunde – Begrippen uitgelegd

In mijn werk gebruik ik regelmatig termen die afkomstig zijn uit de edelsteenkunde.
Op deze pagina leg ik ze op een eenvoudige manier uit, zodat u beter begrijpt waar ik het over heb in mijn blogs en bij de beschrijvingen van mijn sieraden.

De 4 C’s

Wanneer de kwaliteit van edelstenen wordt beoordeeld, wordt vaak gesproken over de vier C’s: Cut, Colour, Clarity en Carat.
Deze vier eigenschappen vertellen veel over de kwaliteit en uitstraling van een edelsteen.

Cut (slijpvorm)
De manier waarop een edelsteen is geslepen en gepolijst. De slijpvorm bepaalt hoe het licht in de steen weerkaatst en hoeveel schittering u ziet.

Colour (kleur)
De tint, intensiteit en gelijkmatigheid van de kleur. Bij veel edelstenen maakt juist die kleur ze zo herkenbaar en geliefd.

Clarity (helderheid)
De mate waarin een edelsteen vrij is van insluitsels of kleine oneffenheden. Sommige edelstenen zijn volledig helder, andere bevatten natuurlijke insluitsels die iets vertellen over hun oorsprong of vorming. Beide zijn volkomen normaal en zeggen iets over de unieke herkomst van de steen.

Carat (karaatgewicht)
Het gewicht van een edelsteen. Eén karaat staat gelijk aan 0,2 gram.
Vroeger wogen handelaars edelstenen met een balansweegschaal, waarbij ze de zaadjes van de Johannesbroodboom gebruikten als vergelijkingsmaat. Die zaden wogen opvallend vaak evenveel, waardoor ze ideaal waren als natuurlijke standaard. Het gemiddelde gewicht – ongeveer 0,2 gram per zaadje – werd later vastgelegd als één karaat.

Over optische eigenschappen

Glans
De manier waarop het oppervlak van een edelsteen het licht terugkaatst. Denk aan glasglans, zijdeglans of metaalglans. Elke edelsteen en parel heeft zijn eigen glans.

Brekingsindex
Wanneer licht een edelsteen binnengaat, verandert het van richting. Hoe sterk dat gebeurt, noemen we de brekingsindex. Hoe hoger de brekingsindex, hoe meer schittering een steen laat zien. U kunt het vergelijken met een rietje in een glas water: het lijkt opeens ‘gebroken’ of verschoven, omdat het licht van richting verandert zodra het het water binnengaat.

Dispersie
Dispersie betekent dat wit licht uiteenvalt in regenboogkleuren. Dat ziet u vooral bij diamant, waar het licht in flitsjes van rood, blauw en geel ‘danst’. Het zorgt voor dat onweerstaanbare ‘ekster-effect’ dat ons al eeuwen betovert.

Transparantie
Transparantie geeft aan hoeveel licht een edelsteen doorlaat – van helemaal doorzichtig tot volledig ondoorzichtig. Een diamant of toermalijn is bijvoorbeeld transparant, een maansteen halfdoorzichtig (ook wel doorschijnend genoemd) en een lapis lazuli helemaal ondoorzichtig.

Dubbelbreking
Bij sommige edelstenen, zoals toermalijn, wordt het licht in twee richtingen gesplitst. Daardoor lijkt de steen extra levendig.

Over structuur en samenstelling

Kristalstructuur
Elke edelsteen is opgebouwd uit kleine bouwstenen: atomen. De manier waarop die atomen gerangschikt zijn, noemen we de kristalstructuur. U kunt het zien als een soort herhalend patroon, zoals de bakstenen in een zorgvuldig gemetselde muur.
Bijvoorbeeld: diamant en grafiet bestaan allebei uit koolstof, maar de atomen zitten heel anders gerangschikt. Daardoor is diamant keihard, terwijl grafiet juist zacht en zwart is.

Chemische samenstelling
Wat er letterlijk in een edelsteen zit. Net als bij een recept bestaat elke edelsteen uit specifieke ‘ingrediënten’. Zo bestaat robijn uit aluminium en zuurstof, met een beetje chroom dat zorgt voor de rode kleur.

Kristalvormen
De natuurlijke vorm waarin een edelsteen groeit. Dat kan bijvoorbeeld kubusvormig, zeshoekig of langgerekt zijn.
U hebt het vast wel eens gezien in een edelstenen- of mineralenwinkel: die ruwe ‘brokstukken’ met rechte vlakken of spits toelopende punten. Dat zijn kristallen in hun natuurlijke vorm, nog voordat ze worden geslepen of gepolijst.

Natuurlijke cluster
Wanneer meerdere kristallen samen aan elkaar groeien, noemen we dat een cluster. U kunt het zien als een groepje kristallen die uit één ‘wortel’ of basis omhoog groeien, vaak in verschillende richtingen. Bij kwartsen of amethist ziet u dat goed: tientallen kleine kristalpunten die samen één geheel vormen – als bloemen die uit dezelfde stengel groeien.

Hardheid
Geeft aan hoe goed een edelsteen bestand is tegen krassen. Dit wordt gemeten op de schaal van Mohs, die loopt van 1 (heel zacht) tot 10 (de hardste).

Ter vergelijking:

• Talk heeft een hardheid van 1

• Maansteen rond 6

• Saffier 9

• Diamant 10

Hoe hoger het getal, hoe beter de steen bestand is tegen krassen.
Een saffier is dus hard genoeg voor dagelijks dragen, terwijl een maansteen wat gevoeliger is en meer zorg vraagt.

Splijting
De neiging van een edelsteen om in bepaalde richtingen te breken. Dat heeft te maken met hoe de atomen in de steen zijn gerangschikt: langs die natuurlijke lijnen kan een steen gemakkelijker splijten. Niet elke edelsteen heeft een duidelijke splijting, maar bij sommige – zoals topaas of diamant – is dat goed te zien. Daarom moeten slijpers bij zulke stenen extra precies werken, want één verkeerde slag kan de steen in tweeën doen breken.

Breuk
De manier waarop een edelsteen breekt als hij niet langs zijn natuurlijke splijtrichting gaat. Waar splijting netjes langs rechte lijnen verloopt, is breuk juist grilliger en minder voorspelbaar. (en een beetje de ‘angst’ van elke goudsmid die een edelsteen aan het zetten is. een verkeerde handeling en de edelsteen breekt…). Kwarts heeft bijvoorbeeld geen splijting en breekt met gladde, ronde vormen – dat heet een schelpbreuk. U kunt het vergelijken met hoe een stuk glas breekt: glad, maar met licht gebogen lijnen.

Insluitsels
Kleine oneffenheden of natuurlijke sporen in een edelsteen. Soms zijn ze juist prachtig om te zien: een minuscule wereld die iets vertelt over hoe en waar de steen is gevormd. Voor edelsteenkundigen zijn insluitsels vaak als vingerafdrukken – uniek en herkenbaar. Ze kunnen iets zeggen over de herkomst van de steen, of juist bevestigen dat hij natuurlijk is. En soms maken ze een edelsteen alleen maar boeiender.

Over herkomst en behandeling

Natuurlijke edelsteen
Een natuurlijke edelsteen is in de natuur ontstaan, zonder tussenkomst van de mens. Die vorming kan miljoenen jaren duren, diep in de aarde onder hoge druk en temperatuur, of juist aan het oppervlak door afkoeling van mineralen. Geen enkele natuurlijke edelsteen is precies hetzelfde: kleine verschillen in kleur, insluitsels of groeiomstandigheden maken elke steen karakteristiek en dragen bij aan zijn eigen uitstraling.

Lab-grown diamant
Een lab-grown diamant is een diamant die niet diep in de aarde is gevormd, maar in een laboratorium. Daar worden de natuurlijke omstandigheden nagebootst: hoge druk en temperatuur laten koolstof kristalliseren tot diamant. De chemische samenstelling, hardheid en schittering zijn exact gelijk aan die van een natuurlijke diamant. Alleen gespecialiseerde laboratoria kunnen (helaas) het verschil vaststellen.

Synthetische edelstenen
Synthetische edelstenen worden ook in een laboratorium gemaakt, maar niet altijd op precies dezelfde manier of met dezelfde eigenschappen als hun natuurlijke tegenhanger. Ze kunnen ontwikkeld zijn om een bepaalde kleur te versterken of een zeldzame edelsteen na te bootsen. In de edelsteenkunde verwijst het woord ‘synthetisch’ naar de manier waarop de steen is ontstaan, niet naar de kwaliteit – maar een natuurlijke edelsteen behoudt altijd zijn unieke karakter en insluitsels.

Behandeling
Sommige edelstenen worden verhit of met olie behandeld om hun kleur of helderheid te verbeteren. Dat is gebruikelijk, maar hoort altijd vermeld te worden.

FGA (Fellow of the Gemmological Association of Great Britain)

FGA is een internationaal erkende titel voor edelsteenkundigen die de opleiding van de Gemmological Association of Great Britain (Gem-A) hebben afgerond.

Deze opleiding gaat diep in op de eigenschappen, herkenning en beoordeling van edelstenen. Daardoor weten FGA-gekwalificeerde edelsteenkundigen precies hoe ze de kwaliteit en echtheid van stenen moeten beoordelen.

Kort gezegd: iemand met een FGA-titel is een echte kenner die precies weet wat er in een edelsteen schuilgaat.

Mist u termen of heeft u vragen?

Dan hoor ik dat natuurlijk graag. Deze lijst groeit stap voor stap mee met de blogs en met wat ik in het atelier tegenkom. Daarom kan het zijn dat er steeds nieuwe begrippen bijkomen.

Geen zorgen: ik hou het graag begrijpelijk – edelsteenkunde hoeft tenslotte niet ingewikkelder te klinken dan nodig is.

Heeft u een vraag of wilt u iets toevoegen?
Neem gerust contact op via mijn contactpagina.

Tijdens mijn laatste inkoopdag bij BirGem in Schoonhoven viel ik als een blok voor een prachtige gele granaat: een Mali-granaat. Zoals u misschien wel weet, heb ik een enorme voorliefde voor toermalijn.

En terwijl ik die dag bij BirGem diverse edelstenen aan het bekijken was (en dus ook een partij toermalijnen), zei ik tegen een van de medewerkers dat ik “die gele toermalijn” ook mee ging nemen. Waarop hij heel voorzichtig antwoordde: “Eh, Sarah… dat is een granaat.”

Tot mijn blije verrassing was mijn oud-docent drs. George Hamel, FGA, op dat moment ook aanwezig. Ik vroeg hem of hij me wat meer kon uitleggen over deze groep edelstenen — en boy oh boy, dat werd een spoedcursus granaat!

En ja, ik geef het toe: ik heb een soort oogkleppen op. Toermalijn is en blijft mijn ‘zwakte’. Maar door het mooie verhaal en het aanstekelijke enthousiasme van Meneer Hamel ging er toch een nieuw lampje branden.

(En ondanks de fijne band die ik heb met Bir en het team van BirGem, blijft het vreemd om Meneer Hamel gewoon ‘Sjors’ te noemen. Door het aanzien en de enorme kennis die hij heeft, voelt dat simpelweg niet gepast. Hij was immers mijn docent edelsteenkunde aan de Vakschool Schoonhoven en is een behoorlijk begrip in onze branche.)

Enfin, ik ging dus naar huis met een aantal prachtige toermalijnen (maar natuurlijk), maar ook met een aantal schitterende edelstenen uit de granaatgroep. En thuis bedacht ik me: hier moet ik iets over schrijven.

Want de granaat edelsteen is zóveel meer dan dat klassieke collier. U kent het vast wel, zo’n meer-rijige collier die u misschien van uw moeder of oma heeft geërfd.

De granaatgroep: één familie, vele kleuren

De granaat behoort tot een groep van verschillende soorten gekleurde edelstenen met een vergelijkbare kristalstructuur en chemische samenstelling. Binnen die groep bestaan zes hoofdsoorten, elk met hun eigen kleur, samenstelling en karakter.

Die verwantschap zorgt voor een indrukwekkende variatie aan tinten: van vuurrood tot helder groen, en van zacht oranje tot paarsroze.

De naam ‘granaat’ komt van het Latijnse granatus, wat ‘korrel’ of ‘zaadje’ betekent (wat ik overigens weer heel goed vind passen bij mijn granules!). Dat verwijst naar de ronde kristalvormen waarin deze edelstenen vaak voorkomen.

Veel mensen denken bij granaat direct aan donkerrode stenen, zoals de klassieke colliers en ringen van vroeger. Maar dat is slechts één gezicht van deze veelzijdige familie.

De zes hoofdsoorten zijn:
Pyroop – de klassieke rode granaat die we vaak terugzien in antieke sieraden.
Almandien – iets donkerder van toon, met een dieper rood of paarsrood karakter.
Spessartien – warm oranje tot oranjebruin; ook wel mandarijngranaat genoemd.
Grossulaar – varieert van kleurloos tot groen; de intens smaragdgroene tsavoriet is hiervan de bekendste variëteit.
Andradiet – vooral groen of geelgroen; demantoiet is de zeldzaamste en meest sprankelende variant met een diamantachtige schittering.
Uvaroviet – zeldzaam en felgroen, vaak te klein om te slijpen, maar prachtig als natuurlijke cluster.

Veel granaten zijn mengvormen van twee hoofdsoorten. Bekende voorbeelden zijn rhodoliet (een mengvorm van pyroop en almandien, met een paarsroze tot rode kleur), Malaya-granaat (tussen pyroop en spessartien, vaak oranje-roze) en Mali-granaat (tussen grossulaar en andradiet, meestal geelgroen van kleur).

Er ontstaat vaak verwarring tussen de twee groene granaten: tsavoriet en demantoiet. Ze lijken qua kleur op elkaar, maar verschillen in samenstelling. Tsavoriet is een groene variant van grossulaar, terwijl demantoiet een groene variant is van andradiet.

Demantoiet is iets zachter, maar schittert sterker. Hij heeft een hogere brekingsindex (Wanneer licht een edelsteen binnengaat, verandert het van richting. Hoe sterk dat gebeurt, noemen we de brekingsindex. Hoe hoger de brekingsindex, hoe meer schittering een steen laat zien) en meer dispersie, wat zorgt voor dat sprankelende ‘diamantachtige’ effect. Tsavoriet is iets harder en daardoor beter geschikt voor dagelijks dragen.

De charme van paarse granaat

Een van mijn persoonlijke favorieten binnen deze familie is de paarse granaat — een mengvorm van pyroop en almandien die in Mozambique wordt gevonden.

Wat deze variant bijzonder maakt, is dat de kleur niet zomaar rood of roze is, maar een diepe, fluweelachtige paarstint met een subtiele gloed. In gewoon daglicht lijkt ze soms wijnrood, maar onder kunstlicht verschijnt er een sprankje paarsblauw.

Volgens de GIA ontstaat deze specifieke tint doordat in het mineraal kleine hoeveelheden elementen als magnesium en ijzer op een unieke manier met elkaar mengen. Simpel gezegd: de natuur maakt haar eigen kleurenpalet, en de kleinste verschillen in samenstelling zorgen voor totaal andere nuances.

Voor wie houdt van edelstenen met karakter: paarse granaat heeft iets mysterieus en tegelijk elegants. Ze straalt warmte uit, maar oogt verfijnd. Daardoor is ze perfect in sieraden die nét dat beetje diepte en gelaagdheid mogen hebben. En ze is weer heel anders dan de kleur paars die we kennen van amethist.

Mijn favorieten uit de granaatfamilie

In mijn atelier werk ik voornamelijk met rhodoliet en tsavoriet, en daarnaast heb ik ook een Malaya-granaat en een gele Mali-granaat in mijn collectie.

Rhodoliet heeft die bijzondere paars-roze gloed die zo mooi combineert met goud. Tsavoriet is juist levendig groen met een ongelooflijke helderheid. En de Mali-granaat — de ‘verrassing van de dag’ bij BirGem — bleek een echte blikvanger met haar warme, gouden glans.

Granaat is voor mij sinds die dag bij BirGem toch een edelsteen geworden met karakter én veelzijdigheid. Een steen die laat zien hoe rijk de natuur is in kleur en vorm.

En eerlijk is eerlijk: dankzij die ene gele granaat kijk ik nu met heel andere ogen naar deze eeuwenoude, maar springlevende edelsteengroep. Zo zie je maar weer: ik zit al sinds 2000 in dit vak, maar je blijft leren. En dat is misschien wel het mooiste aan dit ambacht.

Wist u dat…

…de kwaliteit van de granaat vooral wordt bepaald door kleur en helderheid? De mooiste granaten hebben een levendige tint — niet te donker en niet te licht.

Bij groene varianten, zoals tsavoriet en demantoiet, speelt dat extra mee: hoe frisser het groen, hoe meer de steen tot leven komt.

Demantoiet heeft bovendien vaak zogeheten horse-tail-insluitsels: fijne, vezelachtige lijntjes die waaierachtig vanuit het hart van de steen lopen. En bijzonder genoeg: deze insluitsels verlagen de waarde niet, maar verhogen die juist. Ze zijn kenmerkend voor natuurlijke demantoiet van hoge kwaliteit en worden gezien als teken van echtheid én schoonheid.

Ook de slijpvorm maakt verschil. Donkere granaten worden vaak wat ondieper geslepen om de kleur lichter te laten lijken. Lichtere worden juist iets dieper geslepen voor extra intensiteit. En bij grotere exemplaren — boven de vijf karaat — neemt de zeldzaamheid én de waarde snel toe, zeker bij tsavoriet, demantoiet en rhodoliet.

Tot slot

Bent u benieuwd naar de sieraden waarin ik met granaat werk — van de warme gloed van rhodoliet tot het sprankelende groen van tsavoriet of het zonnige geel van Mali-granaat? Neem gerust contact met me op of bekijk meer over de edelstenen waarmee ik werk op de edelstenen en parel-pagina.

De kracht van wisselen

Oorsieraden vallen direct op: ze bewegen mee, vangen het licht en geven meteen iets weer van iemands stijl. Daarom zijn wisselsystemen zo bijzonder: met één basisoorbel en meerdere hangers kunt u eindeloos variëren.

Het idee is eenvoudig, maar de mogelijkheden zijn groot. Een wisselsysteem betekent dat u de hanger van uw oorbel kunt vervangen. Denk aan een subtiele parel overdag en een uitgesproken edelsteen voor een avond uit – zonder telkens een nieuw paar te hoeven aanschaffen.

De variëteit van oorsieraden

Er zijn verschillende soorten oorsieraden die als basis kunnen dienen voor een wisselsysteem:

Oorknoppen – vaak dicht op het oor, subtiel en tijdloos.
Oorhaken – sierlijke haken die door het oor gaan en net onder de oorlel uitkomen.
Oorringen (hoops) – een ronde cirkelvorm die een krachtiger uitstraling heeft.

Elke goudsmid heeft daarin zijn of haar eigen stijl, waardoor er vaak een herkenbare basis ontstaat. Juist daardoor kunt u eenvoudig wisselen met diverse hangers en ontstaat telkens weer een nieuwe combinatie.

Een stukje geschiedenis

Oorsieraden bestaan al duizenden jaren en werden in vrijwel alle culturen gedragen. In het oude Egypte droegen zowel mannen als vrouwen oorbellen van goud, vaak versierd met edelstenen als teken van status en schoonheid. Bij de Romeinen waren oorringen populair, terwijl in de Renaissance juist sierlijke oorhaken met parels geliefd waren. Wat al die eeuwen gelijk bleef: oorjuwelen waren altijd een manier om persoonlijkheid en stijl uit te drukken.

Het wisselsysteem van nu sluit aan bij die eeuwenoude traditie, maar geeft er een moderne, speelse draai aan.

Collega’s met een eigen signatuur

In deze blog benoem ik graag vier collega’s die, net als ik, wisselsystemen ontwerpen. Elk van hen heeft een herkenbare stijl en een eigen verhaal.

Sonja Hunefeld – Odinski Jewels (Den Haag)
Sonja maakt sieraden waarin oude technieken en moderne vormentaal samenkomen. Haar werk kenmerkt zich door robuuste vormen met veel verfijning en een sterke liefde voor intens gekleurde edelstenen en parels. Alles ontstaat in haar eigen atelier, waar zij werkelijk álles zelf maakt – van het legeren van edelmetalen tot het ontwikkelen van eigen gereedschappen. Het resultaat: unieke juwelen die intrigerend, krachtig en toch elegant zijn.
Meer over Sonja vindt u op www.odinski.com.

Aletta Teunen – Goudsmid Utrecht
Aletta laat zich inspireren door Hollandse landschappen en architectuur. Rivieren, dijken, polders en zelfs industriële structuren vertaalt zij naar draagbare sieraden met een eigen vormentaal. Haar ontwerpen ontstaan vanuit vormen en structuren die zij abstraheert en omvormt tot sieraden.
Meer over Aletta vindt u op www.goudsmidutrecht.nl.

Natalie Hoogeveen – Goudsmid Huizen
Al van jongs af aan wist Natalie dat zij goudsmid wilde worden. Inmiddels heeft zij een atelier en winkel in de Krachtcentrale in Huizen. Haar sieraden zijn kleurrijk, speels en vaak voorzien van een humoristische inslag. Ze vertaalt persoonlijke verhalen naar unieke juwelen en werkt daarbij niet alleen met goud en zilver, maar ook met edelstenen, emaille, porselein en zelfs roggehuid.
Meer over Natalie vindt u op www.nataliehoogeveen.nl.

Hoogenboom & Bogers – Fine Jewellery (Bilthoven)
Het goudsmidduo Heleen Hoogenboom en Sanne Bogers maakt sinds 1987 sieraden die tijdloos, sierlijk en intrigerend zijn. Vanuit hun winkel en atelier in Bilthoven creëren zij collecties waarin harmonie en schoonheid centraal staan, zoals de bijzondere lijn ‘Draden van het Leven’. Naast hun eigen collecties werken ze ook in opdracht, vaak met bestaand goud dat ze een nieuw leven geven.
Meer over Heleen en Sanne vindt u op www.hoogenboombogers.com.

Samenwerken als kracht

Wat deze systemen extra bijzonder maakt, is dat ze ons als goudsmeden ook verbinden. Ik zie dat regelmatig terug in mijn eigen klantenkring. Zo draagt een klant met plezier een Elevance-ring van mij samen met een ring van Hoogenboom & Bogers – en die combinatie werkt perfect.

Natalie en ik hebben al eens samengewerkt aan het wisselsysteem voor oorbellen, toen we beiden ons tienjarig jubileum vierden als deelnemer aan de Sieraad Art Fair. Dat leverde veel mooie reacties op en liet zien hoe onze stijlen elkaar juist versterken.

Veel klanten hebben inmiddels sieraden van meerdere van ons in hun collectie. Wisselsystemen nodigen bijna vanzelf uit tot samenwerking: een basisoorbel van de een, gecombineerd met een hanger van de ander. Juist daarin ligt de kracht – vrijheid en speelsheid, maar ook verbinding.

Het praktische detail

Een belangrijk punt bij wisselsystemen is het oogje van de hanger: dat moet door de oorbel passen. Wij stemmen dit af op onze eigen systemen. Mijn oorringen zijn bijvoorbeeld gemaakt van 1,5 mm ronde draad, terwijl mijn oorhaken 0,8 mm dik zijn.

Past een hanger net niet? Vaak kan het oogje eenvoudig aangepast worden. Laat dat vooral geen reden zijn om een mooie hanger bij een collega te laten liggen.

Waarom wisselen?

Omdat oorjuwelen zoveel meer kunnen zijn dan een vast paar. Ze bewegen mee met uw stijl, uw stemming en de gelegenheid. Wisselsystemen geven vrijheid en maken het mogelijk om met één basis telkens iets nieuws te creëren.

De kracht van wisselen: eindeloos combineren, altijd passend bij ú.

Een uitnodiging

Met de feestdagen in aantocht is dit hét moment om u te laten inspireren door de veelzijdigheid van wisselsystemen. Neem vooral ook eens een kijkje bij mijn collega’s en ontdek hoe hun prachtige oorsieraden aansluiten bij uw eigen stijl.

Laat u verrassen door de combinaties die mogelijk zijn, verbind de verschillende handtekeningen en maak uw oorjuwelen persoonlijker dan ooit.